Night Shift có thay được kính chống ánh sáng xanh không?

iPhone có Night Shift, Android có những chế độ tương tự như Night Light hoặc Eye Comfort, còn máy tính cũng có thể chuyển màn hình sang tông màu ấm vào buổi tối.

Vậy nếu điện thoại đã có sẵn chế độ lọc ánh sáng xanh, có cần mua kính chống ánh sáng xanh nữa không? Night Shift có thể thay kính được không?

Câu trả lời ngắn gọn: Nếu mục đích chỉ là giảm thành phần ánh sáng xanh từ chính màn hình đang sử dụng, Night Shift là một giải pháp miễn phí và có thể đủ với nhiều người. Nhưng Night Shift và tròng kính lọc ánh sáng xanh không hoàn toàn giống nhau: Night Shift thay đổi ánh sáng phát ra từ một màn hình, còn tròng kính tác động lên ánh sáng từ nhiều nguồn đi qua tròng.

Quan trọng hơn, đối với người dùng thông thường, cả Night Shift lẫn kính lọc ánh sáng xanh đều không nên được xem là biện pháp bắt buộc để phòng tổn thương võng mạc do điện thoại hoặc máy tính.

Nếu vấn đề chính là mỏi mắt, khô mắt hay khó ngủ, cần nhìn rộng hơn thay vì chỉ tập trung vào màu xanh của màn hình.

Night Shift là gì?

Night Shift là tính năng có sẵn trên iPhone, iPad và máy Mac của Apple. Khi bật, thiết bị sẽ chuyển màu màn hình về phía tông ấm hơn, nghĩa là:

• giảm sắc xanh;
• tăng sắc vàng hoặc cam;
• màn hình nhìn ấm hơn vào buổi tối.

Apple cho phép người dùng:

• bật và tắt thủ công;
• đặt lịch theo giờ;
• tự động bật từ lúc mặt trời lặn đến mặt trời mọc;
• điều chỉnh mức độ ấm của màn hình.

Night Shift vì vậy không phải một lớp kính hay tấm lọc vật lý. Đây là thay đổi cách màn hình phát và phối màu ánh sáng bằng phần mềm.

Night Shift có thực sự giảm ánh sáng xanh không?

Có thể làm giảm thành phần ánh sáng xanh phát ra từ màn hình, vì màn hình được chuyển từ màu lạnh sang màu ấm hơn. Mức thay đổi phụ thuộc vào:

• thiết bị;
• màn hình;
• mức Night Shift được đặt;
• độ sáng màn hình.

Khi kéo thanh điều chỉnh về phía ấm hơn, màn hình thường:

• vàng hơn;
• ít xanh hơn;
• màu sắc thay đổi rõ hơn.

Nhưng cần lưu ý: Night Shift không phải một “lá chắn bảo vệ mắt”. Nó đơn giản là thay đổi phổ ánh sáng và màu sắc do màn hình phát ra.

Kính chống ánh sáng xanh hoạt động khác Night Shift thế nào?

Tròng kính lọc ánh sáng xanh nằm trước mắt người đeo. Tùy công nghệ, khả năng lọc có thể nằm:

• trong vật liệu tròng;
• trong lớp phủ;
• hoặc kết hợp cả hai.

Khi ánh sáng đi qua tròng, một phần vùng ánh sáng xanh được hạn chế. Điểm khác biệt lớn nhất nằm ở vị trí xử lý ánh sáng.

Night Shift

Xử lý nguồn sáng: màn hình → thay đổi ánh sáng phát ra → mắt

Tròng lọc ánh sáng xanh

Xử lý ánh sáng trước khi đến mắt: nguồn sáng → tròng kính → mắt

Do đó, Night Shift chỉ ảnh hưởng tới màn hình đang bật tính năng đó. Tròng kính lại có thể tác động đến ánh sáng từ:

• điện thoại;
• máy tính;
• TV;
• màn hình khác;
• đèn;
• ánh sáng môi trường;

miễn là ánh sáng đó đi qua tròng.

Bảng so sánh Night Shift và kính chống ánh sáng xanh

Tiêu chí	Night Shift	Tròng lọc ánh sáng xanh
Cách hoạt động	Thay đổi màu ánh sáng từ màn hình	Hạn chế một phần ánh sáng đi qua tròng
Phạm vi	Chỉ thiết bị đang bật	Nhiều nguồn sáng đi qua kính
Chi phí	Có sẵn trên thiết bị	Cần mua tròng
Có thể bật/tắt	Rất dễ	Phải đeo/tháo kính
Thay đổi màu màn hình	Có thể khá rõ	Tùy loại tròng
Chỉnh cận/viễn/loạn	Không	Có nếu làm tròng theo độ
Giảm mỏi mắt đã được chứng minh rõ?	Chưa	Chưa
Bảo vệ võng mạc khỏi màn hình đã được chứng minh?	Chưa	Chưa
Có thể dùng buổi tối	Có	Có, tùy loại tròng

Night Shift có thay được kính chống ánh sáng xanh không?

Điều này phụ thuộc vào bạn đang muốn thay chức năng gì.

Nếu mục đích chỉ là giảm ánh sáng xanh từ điện thoại

Night Shift có thể là lựa chọn rất đơn giản. Bạn không cần mua một chiếc kính không độ chỉ để làm cho màn hình iPhone ít xanh hơn. Có thể thử trước:

1. bật Night Shift;
2. điều chỉnh màn hình ấm hơn;
3. giảm độ sáng phù hợp;
4. theo dõi xem bạn có cảm thấy dễ chịu hơn không.

Nếu mắt hoàn toàn bình thường và bạn chỉ lo ánh sáng xanh từ màn hình gây tổn thương võng mạc, hiện cũng chưa có bằng chứng cho thấy phải mua kính lọc ánh sáng xanh để phòng vấn đề này.

Xem thêm: Kính chống ánh sáng xanh không độ có cần thiết không?

Nếu bạn cần kính cận, viễn hoặc loạn

Night Shift không thể thay kính có độ.

Ví dụ bạn cận -3.00D.

Night Shift có thể thay đổi màu màn hình nhưng không làm hình ảnh xa trở nên rõ hơn. Trong trường hợp này, lý do chính bạn đeo kính là chỉnh thị lực. Việc lựa chọn thêm tính năng hạn chế ánh sáng xanh trên tròng chỉ là một quyết định bổ sung.

Nếu bạn muốn giảm ánh sáng xanh từ nhiều nguồn

Night Shift chỉ thay đổi màn hình đang bật tính năng. Nó không thay đổi:

• đèn LED trong phòng;
• TV khác;
• màn hình khác;
• ánh sáng môi trường.

Tròng kính có phạm vi rộng hơn vì ánh sáng từ nhiều nguồn đều phải đi qua tròng trước khi tới mắt. Nhưng điều này không có nghĩa bạn bắt buộc phải lọc tất cả các nguồn đó.

Ánh sáng xanh là một phần tự nhiên của ánh sáng nhìn thấy, không phải một loại ánh sáng cần loại bỏ hoàn toàn khỏi cuộc sống.

Night Shift có giúp giảm mỏi mắt không?

Không nên đảm bảo rằng bật Night Shift sẽ giải quyết mỏi mắt. Màn hình màu ấm hơn có thể tạo cảm giác dễ chịu hơn với một số người, đặc biệt khi sử dụng trong phòng tối. Nhưng mỏi mắt kỹ thuật số có nhiều nguyên nhân khác:

• nhìn gần liên tục;
• giảm chớp mắt;
• khô mắt;
• độ kính chưa phù hợp;
• chữ quá nhỏ;
• màn hình quá gần;
• phản chiếu;
• độ sáng chưa phù hợp.

Do đó, nếu bạn dùng máy tính 8 tiếng và bị mỏi mắt, chuyển màn hình từ xanh trắng sang vàng hơn không xử lý tất cả những yếu tố trên. Điều tương tự cũng áp dụng với kính chống ánh sáng xanh.

Tổng quan Cochrane hiện chưa cho thấy tròng lọc ánh sáng xanh làm giảm mỏi mắt do máy tính trong thời gian ngắn rõ ràng hơn tròng không lọc.

Xem thêm: Mỏi mắt khi dùng máy tính có phải do ánh sáng xanh không?

Night Shift có giúp ngủ ngon hơn không?

Đây là phần cần hiểu thận trọng nhất. Ánh sáng vào buổi tối có thể tác động đến nhịp sinh học của cơ thể. Vì vậy, về mặt cơ chế, giảm thành phần ánh sáng bước sóng ngắn vào buổi tối là một ý tưởng hợp lý.

Nhưng: bật Night Shift không đồng nghĩa chắc chắn bạn sẽ ngủ ngon hơn.

Một thử nghiệm ngẫu nhiên trên 167 người trẻ từ 18–24 tuổi đã so sánh ba nhóm trong một giờ trước khi ngủ:

• sử dụng iPhone có bật Night Shift;
• sử dụng iPhone không bật Night Shift;
• không sử dụng điện thoại.

Kết quả chung không thấy khác biệt đáng kể về giấc ngủ giữa ba nhóm.

Ở nhóm người vốn ngủ đủ hơn, không sử dụng điện thoại trước khi ngủ cho kết quả giấc ngủ tốt hơn sử dụng điện thoại có bật Night Shift.

Điều này gợi ý một điều rất thực tế: Nếu mục tiêu là ngủ tốt, đặt điện thoại xuống có thể quan trọng hơn chỉ đổi màn hình sang màu vàng.

Tại sao Night Shift có thể chưa đủ để cải thiện giấc ngủ?

Bởi giấc ngủ không chỉ phụ thuộc vào màu xanh. Khi cầm điện thoại trước giờ ngủ còn có:

• độ sáng của màn hình;
• thời gian nhìn;
• nội dung đang xem;
• thông báo;
• trò chuyện;
• game;
• video;
• mạng xã hội;
• trạng thái tỉnh táo do tương tác.

Một nghiên cứu về Night Shift trên iPad cũng cho thấy chỉ thay đổi phổ màu màn hình mà không thay đổi độ sáng có thể chưa đủ để ngăn ảnh hưởng lên melatonin. Do đó, không nên coi màu màn hình là yếu tố duy nhất.

Vậy buổi tối nên làm gì?

Nếu bạn thường sử dụng điện thoại sát giờ ngủ, có thể áp dụng theo thứ tự đơn giản:

1. Giảm thời gian sử dụng màn hình

Nếu không thực sự cần dùng, đặt điện thoại xuống vẫn là lựa chọn đơn giản nhất.

2. Giảm độ sáng

Đặc biệt trong phòng tối, không nên giữ màn hình ở độ sáng quá cao.

3. Bật Night Shift hoặc chế độ tương tự

Nếu vẫn cần dùng thiết bị, chuyển màn hình sang tông ấm hơn là một lựa chọn dễ thực hiện. Apple cho phép đặt Night Shift tự động từ hoàng hôn đến bình minh.

4. Không cần mặc định mua thêm kính 0 độ

Nếu không cần kính thuốc và chỉ muốn giảm sắc xanh từ điện thoại, hãy thử các giải pháp miễn phí trước.

5. Nếu đã đeo kính có độ, cứ ưu tiên độ kính phù hợp

Không cần đổi kính chỉ vì điện thoại đã hoặc chưa có Night Shift. Tính năng lọc ánh sáng xanh trên tròng có thể cân nhắc riêng theo nhu cầu.

Có cần vừa bật Night Shift vừa đeo kính chống ánh sáng xanh không?

Không bắt buộc. Kết hợp cả hai sẽ làm giảm thêm một phần ánh sáng ở những vùng mà màn hình và tròng cùng tác động. Nhưng: lọc nhiều hơn không đồng nghĩa tốt hơn trong mọi trường hợp.

Kết hợp Night Shift ở mức rất ấm với một tròng hơi vàng có thể làm màn hình trở nên:

• vàng hơn;
• cam hơn;
• sai lệch màu nhiều hơn.

Nếu bạn thấy dễ chịu thì có thể sử dụng. Nhưng không cần ép mình dùng cả hai với suy nghĩ: “càng lọc nhiều thì mắt càng an toàn”. Hiện chưa có bằng chứng để đưa ra kết luận như vậy.

Người chỉnh ảnh, thiết kế có nên bật Night Shift không?

Khi cần đánh giá màu sắc chính xác: nên tắt Night Shift.

Lý do rất đơn giản: Night Shift chủ động thay đổi nhiệt độ màu của màn hình. Một vùng màu trắng có thể trở nên vàng hơn. Màu ảnh và video vì vậy không còn được hiển thị theo cùng cân bằng màu ban đầu.

Apple cũng cho phép bật/tắt và điều chỉnh Night Shift chính vì đây là một thay đổi trong cách màn hình hiển thị màu. Nếu bạn:

• chỉnh ảnh;
• dựng phim;
• thiết kế;
• kiểm tra màu sản phẩm;
• làm in ấn;

hãy thực hiện công việc cần màu chính xác khi Night Shift đã tắt. Tương tự, nếu đeo tròng lọc ánh sáng xanh có sắc nền rõ, cũng nên kiểm tra xem tròng có ảnh hưởng công việc không.

Xem thêm: Tròng kính chống ánh sáng xanh có bị ám vàng không?

Night Shift và Dark Mode có giống nhau không?

Không.

Night Shift

Thay đổi nhiệt độ màu của toàn màn hình về phía ấm hơn.

Dark Mode

Chủ yếu thay giao diện:

• nền sáng → nền tối;
• chữ và các thành phần giao diện được điều chỉnh tương ứng.

Dark Mode có thể dễ nhìn hơn trong môi trường tối với một số người, nhưng không nên xem nó là một chế độ lọc ánh sáng xanh tương đương Night Shift.

Night Shift và True Tone có giống nhau không?

Cũng không.

Night Shift

Chủ động chuyển màn hình sang màu ấm hơn, đặc biệt vào buổi tối.

True Tone

Sử dụng cảm biến để điều chỉnh màu sắc và cường độ màn hình theo ánh sáng môi trường nhằm giúp hình ảnh trông tự nhiên hơn trong điều kiện xung quanh. Do đó, True Tone không phải tên gọi khác của Night Shift.

Android có Night Shift không?

“Night Shift” là tên Apple sử dụng. Điện thoại Android của các hãng khác thường có tính năng tương tự với tên như:

• Night Light;
• Eye Comfort;
• Eye Comfort Shield;
• Reading Mode;
• chế độ bảo vệ mắt;

tùy hãng và phiên bản phần mềm.

Cách hoạt động chi tiết có thể khác nhau, nhưng nguyên tắc phổ biến vẫn là làm màn hình ấm màu hơn và giảm thành phần ánh sáng xanh phát ra từ màn hình. Không nên mặc định mọi chế độ của mọi hãng có mức thay đổi phổ ánh sáng giống nhau.

Night Shift có bảo vệ võng mạc không?

Không nên quảng cáo Night Shift theo hướng: “bật Night Shift để ngăn điện thoại làm hỏng võng mạc”.

Bằng chứng hiện nay chưa cho thấy lượng ánh sáng xanh từ màn hình điện thoại hoặc máy tính thông thường gây tổn thương võng mạc ở người trong điều kiện sử dụng bình thường. Do đó, câu hỏi: “Night Shift hay kính cái nào bảo vệ võng mạc tốt hơn?” đã bắt đầu từ một giả định chưa được chứng minh.

Cách hợp lý hơn là:

• sử dụng màn hình thoải mái;
• tránh độ sáng quá mức;
• nghỉ mắt;
• kiểm tra độ kính;
• xử lý khô mắt nếu có;
• giảm sử dụng thiết bị sát giờ ngủ nếu đang gặp vấn đề về giấc ngủ.

Xem thêm: Ánh sáng xanh là gì? Ánh sáng xanh từ điện thoại có hại mắt không?

Nếu đã bật Night Shift thì có cần kính chống ánh sáng xanh không?

Có thể chia nhanh thành các trường hợp:

Trường hợp	Gợi ý
Không cận, mắt thoải mái, chỉ muốn giảm màu xanh từ điện thoại	Night Shift có thể đủ, không bắt buộc mua kính
Không cận nhưng mỏi mắt nhiều	Tìm nguyên nhân trước
Có cận/viễn/loạn	Vẫn cần kính theo độ nếu được chỉ định; Night Shift không thay chức năng chỉnh độ
Đã đeo kính có độ và muốn thêm lọc xanh	Có thể cân nhắc theo nhu cầu
Chỉ dùng điện thoại trước ngủ	Ưu tiên giảm thời gian và độ sáng; Night Shift là lựa chọn bổ sung
Dùng nhiều màn hình/nguồn sáng khác nhau	Kính có phạm vi rộng hơn nhưng không vì vậy mà bắt buộc
Làm thiết kế/chỉnh ảnh	Tắt Night Shift khi cần màu chính xác
Muốn phòng tổn thương võng mạc do màn hình	Hiện không có cơ sở để bắt buộc dùng cả hai

Có nên bỏ kính chống ánh sáng xanh vì điện thoại đã có Night Shift?

Cũng không cần đi sang cực ngược lại.

Nếu bạn đã sử dụng một chiếc kính có:

• đúng độ;
• độ trong tốt;
• lớp phủ phù hợp;
• khả năng UV;
• thêm tính năng lọc một phần ánh sáng xanh;

và đeo thoải mái thì không có lý do phải bỏ chiếc kính chỉ vì điện thoại có Night Shift. Tính năng lọc ánh sáng xanh chỉ là một phần của tròng kính. Một chiếc tròng được lựa chọn tốt còn liên quan tới rất nhiều yếu tố khác.

Xem thêm: Kính chống ánh sáng xanh có tốt không? Có thực sự cần thiết?

Câu hỏi thường gặp

Night Shift có lọc ánh sáng xanh không?

Night Shift chuyển màu màn hình về phía ấm hơn, qua đó làm giảm thành phần ánh sáng xanh phát ra từ màn hình. Mức thay đổi phụ thuộc thiết bị, cài đặt nhiệt độ màu và độ sáng.

Bật Night Shift có cần đeo kính chống ánh sáng xanh nữa không?

Không bắt buộc. Nếu không có độ kính và mục tiêu chỉ là giảm ánh sáng xanh từ màn hình đó, bạn có thể thử Night Shift trước. Nếu cần kính có độ, Night Shift không thay thế chức năng chỉnh thị lực của kính.

Night Shift có giúp giảm mỏi mắt không?

Màn hình ấm hơn có thể dễ chịu với một số người, nhưng mỏi mắt kỹ thuật số có nhiều nguyên nhân và không nên xem Night Shift là giải pháp điều trị.

Night Shift có giúp ngủ ngon không?

Không thể đảm bảo. Một thử nghiệm ngẫu nhiên không thấy khác biệt chung về giấc ngủ giữa sử dụng iPhone có bật và không bật Night Shift. Giảm hoặc tránh sử dụng điện thoại trước giờ ngủ có thể quan trọng hơn.

Có nên bật Night Shift cả ngày không?

Không bắt buộc. Night Shift chủ yếu hữu ích khi bạn muốn màn hình ấm hơn, đặc biệt trong môi trường tối hoặc buổi tối. Ban ngày, nếu màu sắc trở nên khó chịu hoặc cần màu chính xác thì có thể tắt.

Có nên vừa bật Night Shift vừa đeo kính lọc xanh?

Có thể nếu bạn thấy thoải mái, nhưng không có yêu cầu phải kết hợp cả hai. Lọc nhiều hơn không đồng nghĩa tự động tốt hơn.

Dark Mode có thay được Night Shift không?

Không. Dark Mode thay đổi màu giao diện, còn Night Shift thay đổi nhiệt độ màu của toàn màn hình.

Kết luận: Night Shift và kính lọc ánh sáng xanh không hoàn toàn thay thế nhau – nhưng cũng không phải ai cần cả hai

Night Shift và kính chống ánh sáng xanh hoạt động ở hai vị trí khác nhau:

Night Shift → thay đổi ánh sáng từ màn hình

Tròng kính → xử lý một phần ánh sáng trước khi đến mắt

Nếu bạn không cận và chỉ muốn giảm ánh sáng xanh từ điện thoại, Night Shift là một giải pháp miễn phí đáng thử trước và bạn không bắt buộc phải mua thêm kính 0 độ.

Nếu bạn cần kính có độ, Night Shift không thể thay chức năng chỉnh thị lực của tròng kính. Tính năng lọc ánh sáng xanh trên tròng vẫn là lựa chọn bổ sung.

Nếu mục tiêu là giảm mỏi mắt, đừng chỉ tập trung vào cả Night Shift lẫn Blue Cut.

Nếu mục tiêu là ngủ tốt hơn, giảm độ sáng và đặc biệt là giảm thời gian sử dụng điện thoại trước giờ ngủ có thể quan trọng hơn việc chỉ đổi màn hình sang màu vàng.

Vì vậy, câu hỏi hợp lý không phải: “Night Shift hay kính – cái nào tốt hơn?” mà là: “Tôi đang muốn giải quyết vấn đề gì?”

Sau đó mới lựa chọn công cụ phù hợp.