Kính chống ánh sáng xanh có tốt không? Có thực sự cần thiết?

Kính chống ánh sáng xanh được quảng cáo khá phổ biến cho người thường xuyên sử dụng điện thoại và máy tính. Nhiều sản phẩm còn được giới thiệu với những công dụng như giảm mỏi mắt, ngủ ngon hơn hoặc bảo vệ võng mạc.

Vậy kính chống ánh sáng xanh có thực sự tốt không? Có phải ai dùng máy tính nhiều cũng nên đeo?

Câu trả lời ngắn gọn là: Tròng kính lọc ánh sáng xanh có thể giảm một phần ánh sáng xanh đi qua tròng, nhưng hiện chưa có bằng chứng mạnh cho thấy người bình thường bắt buộc phải sử dụng loại kính này để giảm mỏi mắt hoặc bảo vệ võng mạc khi dùng màn hình.

Nếu đang làm kính, bạn vẫn có thể lựa chọn tính năng lọc ánh sáng xanh tùy nhu cầu và cảm nhận cá nhân. Tuy nhiên, nên xem đây là một tính năng bổ sung của tròng kính, không phải giải pháp bắt buộc cho tất cả người dùng điện thoại hoặc máy tính.

Kính chống ánh sáng xanh là gì?

Kính chống ánh sáng xanh là cách gọi phổ biến của các loại tròng kính được thiết kế để hạn chế một phần ánh sáng trong vùng bước sóng xanh đi qua tròng kính.

Tùy công nghệ của từng hãng, khả năng lọc có thể nằm trong vật liệu tròng kính, lớp phủ trên bề mặt hoặc kết hợp cả hai.

Tên gọi “chống ánh sáng xanh” được sử dụng rất phổ biến trên thị trường. Tuy nhiên, cách hiểu chính xác hơn là:

tròng kính hạn chế hoặc lọc một phần ánh sáng xanh, chứ không phải loại bỏ toàn bộ ánh sáng xanh.

Ánh sáng xanh vốn cũng là một phần tự nhiên của ánh sáng nhìn thấy và nguồn chúng ta tiếp xúc nhiều nhất hàng ngày là ánh sáng ngoài trời.

Nếu muốn hiểu rõ hơn về nguồn ánh sáng xanh và ảnh hưởng của màn hình, bạn có thể đọc: Ánh sáng xanh là gì? Ánh sáng xanh từ điện thoại có hại mắt không?

Vậy kính chống ánh sáng xanh có tốt không?

Điều này phụ thuộc vào việc chúng ta đang gọi “tốt” theo nghĩa nào. Nếu hỏi: Tròng kính có thực sự lọc được một phần ánh sáng xanh không?

Có. Đây là đặc tính có thể đo được của tròng kính và mức độ lọc khác nhau tùy sản phẩm.

Nhưng nếu hỏi: Đeo kính lọc ánh sáng xanh có chắc chắn giảm mỏi mắt, giúp ngủ ngon và ngăn tổn thương võng mạc không? thì câu trả lời hiện nay là: Chưa có đủ bằng chứng để khẳng định như vậy.

Đây là sự khác biệt rất quan trọng khi đánh giá loại tròng kính này.

Những công dụng nào đã rõ và công dụng nào chưa được chứng minh?

Có thể hiểu nhanh như sau:

Nội dung	Hiện có thể nói gì?
Hạn chế một phần ánh sáng xanh đi qua tròng	Có – đây là đặc tính của sản phẩm
Giảm mỏi mắt do máy tính	Chưa chứng minh có lợi ích rõ ràng hơn tròng thông thường
Giúp ngủ ngon hơn	Bằng chứng chưa thống nhất
Bảo vệ võng mạc khi dùng điện thoại	Chưa có bằng chứng lâm sàng đủ để khẳng định
Ngăn thoái hóa điểm vàng do màn hình	Không nên đưa ra khẳng định này
Hạn chế tia UV	Tùy từng sản phẩm, không phải cứ lọc ánh sáng xanh là mặc định giống nhau về UV
Giảm phản chiếu, chói trên bề mặt tròng	Phụ thuộc lớp phủ của tròng, không phải chỉ nhờ tính năng lọc ánh sáng xanh

Kính chống ánh sáng xanh có giảm mỏi mắt không?

Đây là một trong những lý do phổ biến nhất khiến người dùng tìm mua loại kính này.

Tuy nhiên, tổng quan Cochrane về 17 nghiên cứu với 619 người cho thấy tròng lọc ánh sáng xanh có thể không mang lại lợi ích đáng kể trong việc giảm mỏi mắt do sử dụng máy tính trong thời gian ngắn so với tròng không lọc ánh sáng xanh. Điều này không có nghĩa tất cả người đeo đều cảm thấy giống nhau.

Một số người vẫn có thể cảm thấy dễ chịu với một loại tròng kính cụ thể. Nhưng cảm giác thoải mái đó có thể liên quan đến nhiều yếu tố khác như:

• độ kính được điều chỉnh chính xác;
• lớp phủ hạn chế phản xạ;
• chất lượng quang học của tròng;
• độ sáng màn hình;
• khoảng cách làm việc;
• tình trạng khô mắt;
• thói quen nghỉ mắt;
• thiết kế tròng phù hợp với công việc nhìn gần.

Vì vậy, nếu một người đang bị mỏi mắt khi dùng máy tính, không nên chỉ thay sang kính lọc ánh sáng xanh rồi xem đó là giải pháp duy nhất.

Vì sao dùng máy tính lâu vẫn gây mỏi mắt?

Mỏi mắt do thiết bị số là một vấn đề có thật.

Nhưng nguyên nhân không đơn giản chỉ là ánh sáng xanh.

Khi nhìn máy tính hoặc điện thoại liên tục, mắt phải duy trì tập trung ở khoảng cách gần trong thời gian dài. Chúng ta cũng có xu hướng chớp mắt ít hơn, khiến bề mặt mắt dễ bị khô.

Ngoài ra còn có thể liên quan đến:

• cận, viễn hoặc loạn thị chưa được chỉnh đúng;
• kính hiện tại không còn đúng độ;
• khả năng nhìn gần chưa phù hợp;
• màn hình quá sáng;
• ánh sáng phản chiếu gây chói;
• khoảng cách màn hình chưa hợp lý;
• ngồi làm việc liên tục mà không nghỉ.

Do đó, với người thường xuyên bị mỏi mắt, việc kiểm tra nguyên nhân thực tế thường quan trọng hơn chỉ tập trung vào ánh sáng xanh.

Kính chống ánh sáng xanh có bảo vệ võng mạc không?

Hiện chưa có bằng chứng thử nghiệm lâm sàng đủ để khẳng định việc đeo tròng lọc ánh sáng xanh giúp phòng ngừa tổn thương võng mạc hoặc thoái hóa điểm vàng ở người sử dụng màn hình thông thường.

Điều này cũng phù hợp với thực tế rằng lượng ánh sáng xanh mắt nhận từ màn hình điện tử thấp hơn đáng kể so với ánh sáng tự nhiên ngoài trời.

Vì vậy, không nên quảng cáo kính chống ánh sáng xanh bằng những câu như:

• “ngăn thoái hóa điểm vàng”;
• “ngăn tổn thương võng mạc do điện thoại”;
• “bảo vệ võng mạc tuyệt đối”;
• “ngăn suy giảm thị lực do màn hình”.

Những cách diễn đạt này mạnh hơn bằng chứng khoa học hiện có.

Kính chống ánh sáng xanh có giúp ngủ ngon hơn không?

Ánh sáng vào buổi tối có thể tác động đến nhịp sinh học của cơ thể. Vì vậy, về mặt lý thuyết, việc giảm ánh sáng bước sóng ngắn vào buổi tối có thể ảnh hưởng đến quá trình chuẩn bị cho giấc ngủ.

Tuy nhiên, khi xét riêng tròng kính lọc ánh sáng xanh thông thường, các nghiên cứu hiện tại cho kết quả chưa thống nhất.

Một số nghiên cứu ghi nhận cải thiện, trong khi những nghiên cứu khác không thấy khác biệt rõ ràng. Do đó, không nên khẳng định: “Đeo kính chống ánh sáng xanh sẽ giúp ngủ ngon.”

Nếu thường xuyên sử dụng điện thoại sát giờ ngủ, những biện pháp đơn giản hơn vẫn đáng ưu tiên như:

• giảm thời gian sử dụng màn hình vào buổi tối;
• giảm độ sáng;
• sử dụng chế độ màn hình ấm hơn;
• duy trì giờ ngủ ổn định.

Top 5 tròng kính chắn tia sáng xanh tốt hiện nay

Dưới đây là các tròng kính chống ánh sáng xanh được đánh giá cao về độ ổn định, khả năng lọc ánh sáng và trải nghiệm thị giác, phù hợp cho học tập, làm việc và sử dụng thiết bị số lâu dài.

• Tròng kính Essilor Blue UV Capture của Essilor lọc chọn lọc ánh sáng xanh tím có hại và ngăn tia UV từ nhiều hướng, giúp bảo vệ mắt toàn diện khi dùng màn hình và di chuyển ngoài trời.
• Tròng kính Zeiss BlueProtect từ ZEISS tập trung cắt giảm ánh sáng xanh mạnh, giảm chói rõ rệt và giữ độ sắc nét hình ảnh khi làm việc cường độ cao.
• Tròng kính Hoya BlueControl của Hoya điều tiết ánh sáng xanh hợp lý, duy trì độ trong suốt cao và cảm nhận màu sắc tự nhiên khi nhìn lâu.
• Tròng kính Chemi U2 Blue Cut đến từ Chemi có mức lọc ánh sáng xanh ổn định, giá dễ tiếp cận và phù hợp nhu cầu sử dụng hằng ngày.
• Tròng kính Kodak BlueProtect của Kodak kết hợp chống ánh sáng xanh và chống phản quang, giúp giảm mỏi mắt và tăng độ thoải mái khi nhìn màn hình liên tục.

Vậy kính chống ánh sáng xanh có thực sự cần thiết không?

Không bắt buộc đối với tất cả mọi người.

Nếu bạn có thị lực tốt, sử dụng máy tính mà không gặp khó chịu và chỉ muốn mua một chiếc kính không độ vì lo điện thoại sẽ làm hỏng võng mạc, thì hiện chưa có bằng chứng cho thấy bạn bắt buộc phải đeo kính lọc ánh sáng xanh vì lý do đó.

Ngược lại, nếu bạn đang cần làm kính cận, viễn hoặc loạn thị và muốn lựa chọn thêm tính năng hạn chế một phần ánh sáng xanh, đây vẫn có thể là một lựa chọn để cân nhắc.

Điểm quan trọng là hiểu đúng mục đích sử dụng.

Ai có thể cân nhắc tròng kính lọc ánh sáng xanh?

Bạn có thể cân nhắc nếu:

1. Đang cần làm kính và muốn thêm tính năng lọc ánh sáng xanh

Nếu vốn đã cần sử dụng kính có độ, bạn có thể so sánh tròng thông thường với phiên bản có thêm tính năng lọc ánh sáng xanh rồi quyết định dựa trên:

• nhu cầu;
• độ trong của tròng;
• màu sắc khi nhìn;
• lớp phủ;
• mức giá.

2. Bạn thích cảm nhận thị giác của loại tròng đó

Một số người cảm thấy thoải mái với một công nghệ tròng cụ thể.

Nếu đã thử và thấy dễ chịu hơn, việc tiếp tục sử dụng là lựa chọn cá nhân hợp lý, miễn là không xem đây là biện pháp điều trị một bệnh về mắt.

3. Muốn lựa chọn một bộ tính năng phù hợp công việc

Nhiều tròng kính hiện nay không chỉ có một tính năng.

Một sản phẩm có thể đồng thời được thiết kế với:

• lớp phủ hạn chế phản xạ;
• khả năng hạn chế tia UV;
• bề mặt dễ vệ sinh;
• khả năng hạn chế một phần ánh sáng xanh.

Trong trường hợp này, nên đánh giá toàn bộ chất lượng và tính năng của tròng, thay vì chỉ chọn vì dòng chữ “chống ánh sáng xanh”.

Ai không nhất thiết phải mua kính chống ánh sáng xanh?

Bạn không nhất thiết phải mua chỉ vì:

• sử dụng điện thoại hàng ngày;
• làm văn phòng;
• sử dụng máy tính nhiều;
• sợ ánh sáng xanh từ màn hình gây thoái hóa điểm vàng;
• thấy quảng cáo rằng mọi người dùng thiết bị điện tử đều cần loại kính này.

Đặc biệt, người không có độ kính và không gặp vấn đề thị giác không cần mặc định mua kính không độ lọc ánh sáng xanh để “bảo vệ võng mạc”.

Không bị cận có đeo kính chống ánh sáng xanh được không?

Có. Tròng lọc ánh sáng xanh có thể làm dạng không độ, vì vậy người không bị cận vẫn có thể đeo.

Nhưng câu hỏi quan trọng hơn là: Có cần phải đeo không? Nếu mục đích duy nhất là phòng tổn thương võng mạc do điện thoại, hiện chưa có bằng chứng cho thấy người có mắt khỏe bắt buộc phải sử dụng kính không độ lọc ánh sáng xanh.

Nếu thích đặc tính của tròng hoặc muốn sử dụng như một phụ kiện khi làm việc, bạn vẫn có thể lựa chọn sau khi hiểu rõ giới hạn của sản phẩm.

Xem thêm: Kính chống ánh sáng xanh không độ có cần thiết không?

Có phải kính lọc ánh sáng xanh càng mạnh càng tốt?

Không. Ánh sáng xanh là một phần của ánh sáng nhìn thấy tự nhiên. Vì vậy mục tiêu không phải là loại bỏ càng nhiều càng tốt trong mọi hoàn cảnh. Mức lọc cao hơn có thể làm tròng:

• ngả vàng rõ hơn;
• thay đổi cảm nhận màu sắc;
• giảm độ trong theo cảm nhận của một số người.

Điều này đặc biệt đáng quan tâm với người làm những công việc cần đánh giá màu sắc chính xác như:

• thiết kế đồ họa;
• chỉnh sửa ảnh;
• dựng phim;
• in ấn;
• công việc liên quan đến màu sắc sản phẩm.

Do đó, nên chọn mức lọc phù hợp với nhu cầu, thay vì chỉ so sánh tỷ lệ lọc cao nhất.

Tròng bị ánh xanh hoặc tím khi soi có phải là kính tốt?

Không thể kết luận chỉ dựa vào màu phản chiếu. Ánh xanh, tím, lục hoặc các màu nhìn thấy trên bề mặt tròng có thể liên quan đến thiết kế lớp phủ và đặc tính phản xạ của tròng kính.

Nó không tự động chứng minh:

• tròng lọc được bao nhiêu phần trăm ánh sáng xanh;
• chất lượng quang học tốt;
• tròng chính hãng;
• giảm mỏi mắt tốt hơn;
• bảo vệ võng mạc tốt hơn.

Tương tự, việc dùng một chiếc đèn xanh chiếu qua tròng rồi quan sát bằng mắt cũng không phải phép thử đầy đủ để đánh giá chất lượng một sản phẩm tròng kính.

Khi chọn tròng kính nên ưu tiên điều gì trước?

Nếu phải lựa chọn giữa rất nhiều tính năng, Nam Quang khuyến nghị nên ưu tiên theo thứ tự nhu cầu thực tế thay vì chạy theo tên công nghệ.

1. Độ kính chính xác

Đây là yếu tố quan trọng hàng đầu đối với người bị cận, viễn hoặc loạn thị. Một chiếc tròng có nhiều tính năng nhưng sai độ vẫn có thể khiến bạn nhìn không thoải mái.

2. Thiết kế tròng phù hợp nhu cầu nhìn

Người chỉ nhìn xa, người làm máy tính nhiều, người bắt đầu khó nhìn gần và người cần kính đa tròng có nhu cầu khác nhau.

3. Chất lượng lớp phủ

Lớp phủ tốt có thể giúp:

• hạn chế phản xạ trên bề mặt tròng;
• dễ vệ sinh;
• hạn chế bám nước, dầu tùy sản phẩm;
• tăng sự thuận tiện khi sử dụng.

4. Khả năng hạn chế tia UV

Nếu thường xuyên hoạt động ngoài trời, đây là yếu tố đáng quan tâm.

5. Tính năng lọc ánh sáng xanh

Sau khi những yếu tố trên đã phù hợp, bạn có thể cân nhắc thêm tính năng này dựa trên nhu cầu và ngân sách.

Bạn có thể tham khảo các dòng tròng kính hạn chế ánh sáng xanh tại Mắt Kính Nam Quang để so sánh theo thương hiệu, chiết suất, tính năng và mức giá.

Nếu bị mỏi mắt khi dùng máy tính thì nên làm gì?

Thay vì chỉ thay kính, hãy kiểm tra toàn bộ thói quen sử dụng màn hình.

Cho mắt nghỉ định kỳ

Có thể áp dụng nguyên tắc 20–20–20:

Sau khoảng mỗi 20 phút nhìn gần, nhìn một vật cách khoảng 20 feet, tương đương khoảng 6 mét, trong ít nhất 20 giây.

Chủ động chớp mắt

Nhìn màn hình lâu làm tần suất chớp mắt giảm, từ đó dễ gây khô và khó chịu.

Điều chỉnh màn hình

Màn hình không nên quá sáng so với môi trường xung quanh và nên tránh nguồn sáng phản chiếu trực tiếp.

Giữ khoảng cách làm việc phù hợp

Không nên đưa điện thoại quá sát mắt hoặc ngồi quá sát màn hình máy tính.

Kiểm tra độ kính

Nếu thường xuyên:

• nhìn mờ;
• nheo mắt;
• đau đầu;
• mỏi mắt;
• khó tập trung khi nhìn gần;

hãy kiểm tra xem độ kính hiện tại có còn phù hợp hay không.

Nếu các triệu chứng kéo dài hoặc ngày càng tăng, nên kiểm tra mắt để tìm nguyên nhân thay vì tự quy tất cả cho ánh sáng xanh.

Vậy có nên mua kính chống ánh sáng xanh không?

Có thể chia thành ba trường hợp đơn giản:

Trường hợp	Có cần không?
Mắt bình thường, không khó chịu, muốn mua chỉ vì sợ màn hình làm hỏng võng mạc	Không bắt buộc
Đang cần làm kính có độ và muốn thêm tính năng lọc ánh sáng xanh	Có thể cân nhắc
Đang mỏi mắt khi dùng máy tính	Nên tìm nguyên nhân trước, không nên chỉ dựa vào kính lọc ánh sáng xanh

Một chiếc kính tốt không được quyết định chỉ bởi khả năng “chống ánh sáng xanh”.

Độ kính phù hợp, chất lượng quang học, lớp phủ, thiết kế tròng và nhu cầu sử dụng thực tế thường quan trọng hơn.

Câu hỏi thường gặp

Kính chống ánh sáng xanh có tốt cho mắt không?

Tròng kính có thể hạn chế một phần ánh sáng xanh đi qua tròng, nhưng hiện chưa có bằng chứng mạnh cho thấy loại kính này giúp giảm mỏi mắt hoặc bảo vệ võng mạc tốt hơn tròng thông thường ở người dùng màn hình nói chung.

Có nên đeo kính chống ánh sáng xanh cả ngày không?

Nếu đây là tròng kính bạn sử dụng hàng ngày và nhà sản xuất thiết kế cho mục đích đó, bạn có thể đeo theo nhu cầu. Tuy nhiên, không phải cứ đeo lâu hơn thì mắt sẽ được “bảo vệ nhiều hơn”.

Kính chống ánh sáng xanh có giảm tăng độ cận không?

Không. Tròng lọc ánh sáng xanh thông thường không phải tròng kiểm soát cận thị và không nên được quảng cáo với mục đích hạn chế tiến triển cận.

Kính chống ánh sáng xanh có chống tia UV không?

Không nên mặc định hai tính năng này giống nhau. Khả năng hạn chế tia UV phụ thuộc vào thiết kế và thông số của từng sản phẩm.

Kính chống ánh sáng xanh có làm tròng bị vàng không?

Tùy công nghệ và mức lọc. Một số loại gần như trong suốt, trong khi một số loại có thể có sắc vàng nhẹ hoặc rõ hơn. Mức lọc càng cao không có nghĩa mặc định sản phẩm càng phù hợp với mọi người.

Người làm văn phòng có bắt buộc phải dùng không?

Không. Người làm việc với máy tính nên ưu tiên độ kính phù hợp, nghỉ mắt, chớp mắt đầy đủ, bố trí màn hình và ánh sáng hợp lý. Tính năng lọc ánh sáng xanh có thể được cân nhắc thêm nhưng không bắt buộc cho tất cả mọi người.

Kết luận: kính chống ánh sáng xanh là một lựa chọn, không phải yêu cầu bắt buộc

Kính chống ánh sáng xanh không phải là sản phẩm “vô dụng”, nhưng cũng không nên được xem như một lớp bảo vệ bắt buộc cho bất kỳ ai sử dụng điện thoại hay máy tính.

Các tròng kính này thực sự có thể hạn chế một phần ánh sáng xanh đi qua tròng. Tuy nhiên, bằng chứng hiện tại chưa cho thấy lợi ích rõ ràng của chúng đối với giảm mỏi mắt do máy tính, bảo vệ võng mạc hoặc cải thiện giấc ngủ ở người dùng nói chung.

Nếu đang cần làm kính, bạn hoàn toàn có thể cân nhắc tính năng lọc ánh sáng xanh dựa trên nhu cầu, cảm nhận, chất lượng tròng và ngân sách.

Quan trọng hơn cả vẫn là: đo mắt chính xác – chọn đúng thiết kế tròng – sử dụng màn hình hợp lý – và tìm đúng nguyên nhân nếu mắt thường xuyên khó chịu.

Mắt Kính Nam Quang

• CN1: 670 Sư Vạn Hạnh, P.12, Quận 10, HCM
• Hotline: 0933 60 30 38
• CN2: 53 Nguyễn Trãi, P. Bến Thành, Quận 1, HCM
• Hotline: 0946 00 81 10
• Website: https://matkinhnamquang.com/
• Fanpage: https://www.facebook.com/namquangmatkinh
• Instagram: https://www.instagram.com/nam_quang_optic
• Youtube: https://www.youtube.com/c/M%E1%BA%AETK%C3%8DNHNAMQUANG1958
• Tiktok: https://www.tiktok.com/@matkinhnamquang
• Google map: https://maps.app.goo.gl/W4Ggu98GwKPRFVEv5
• Google map: https://maps.app.goo.gl/nD6HcN1Gqd3VFsLP7