Có nên đeo kính chống ánh sáng xanh cả ngày không?
Nhiều người làm kính có thêm tính năng lọc ánh sáng xanh rồi băn khoăn: Có nên đeo kính chống ánh sáng xanh cả ngày không? Đeo từ sáng tới tối có làm mắt yếu, sai màu hoặc ảnh hưởng giấc ngủ không?
Câu trả lời phụ thuộc trước hết vào loại tròng bạn đang sử dụng.
Nếu đó là tròng kính trong suốt dùng hằng ngày, lọc một phần ánh sáng xanh, đúng độ và bạn nhìn thoải mái thì có thể đeo cả ngày theo nhu cầu. Nhưng không có nghĩa đeo càng lâu càng tốt hoặc mắt sẽ được “bảo vệ nhiều hơn”.
Ngược lại, các loại tròng vàng, cam hoặc lọc mạnh một phần lớn ánh sáng xanh như các loại giá rẻ, có thể làm thay đổi màu sắc và lượng ánh sáng nhìn thấy. Không nên đánh đồng những tròng này với tròng trong suốt lọc nhẹ dùng hằng ngày.
Kính chống ánh sáng xanh có thể đeo cả ngày không?
Có thể, nếu đó là tròng phù hợp để sử dụng hằng ngày.
Nhiều tròng kính hiện nay kết hợp tính năng lọc một phần ánh sáng xanh trực tiếp vào tròng kính có độ. Ví dụ, một người bị cận có thể sử dụng một cặp kính gồm:
- độ cận và loạn theo mắt;
- lớp phủ hạn chế phản xạ;
- khả năng hạn chế UV;
- thêm tính năng lọc một phần ánh sáng xanh.
Trong trường hợp này, nếu chiếc kính là kính chính sử dụng hàng ngày, người đeo không cần tháo kính vài giờ một lần chỉ vì tròng có tính năng lọc ánh sáng xanh.
Điều quan trọng hơn là:
- độ kính có phù hợp không;
- tròng có làm màu sắc thay đổi rõ không;
- độ truyền sáng có phù hợp không;
- người đeo có thấy thoải mái không.
Nhưng đeo cả ngày có cần thiết không?
Đây lại là câu hỏi khác. Có thể đeo cả ngày ≠ cần phải đeo cả ngày.
Nếu bạn không có độ kính và chỉ mua kính 0 độ vì nghĩ rằng phải đeo từ sáng tới tối để phòng ánh sáng xanh làm hỏng mắt, hiện không có bằng chứng tốt cho thấy điều đó là cần thiết.
Tổng quan Cochrane gồm 17 thử nghiệm với 619 người cho thấy tròng lọc ánh sáng xanh có thể không đem lại lợi ích ngắn hạn rõ ràng hơn tròng thông thường đối với mỏi mắt do máy tính.
Bằng chứng về giấc ngủ cũng chưa thống nhất, và các thử nghiệm được tổng hợp chưa cung cấp dữ liệu để kết luận tròng lọc ánh sáng xanh giúp bảo vệ điểm vàng.
Vì vậy: Không có một số giờ tối thiểu phải đeo kính chống ánh sáng xanh mỗi ngày để “bảo vệ mắt”.
Phải phân biệt tròng trong suốt lọc nhẹ với tròng vàng hoặc cam lọc mạnh
Đây là điểm rất quan trọng nhưng thường bị bỏ qua khi trả lời câu hỏi “đeo cả ngày được không?”. Không phải tất cả kính chống ánh sáng xanh đều giống nhau.
Tròng trong suốt dùng hằng ngày
Đây là nhóm phổ biến trên kính cận, viễn hoặc loạn thị hiện nay. Tròng thường:
- tương đối trong;
- chỉ hạn chế một phần ánh sáng xanh;
- duy trì độ truyền sáng cao;
- được thiết kế để sử dụng trong sinh hoạt hàng ngày.
Một số nghiên cứu về các tròng lọc xanh có độ truyền sáng cao ghi nhận mức lọc vừa phải không gây thay đổi có ý nghĩa thực tế đối với các bài kiểm tra phân biệt màu ở người bình thường.
Với loại tròng này, nếu đúng độ và nhìn thoải mái, việc đeo cả ngày thường không phải vấn đề chỉ vì nó có tính năng lọc xanh.
Tròng vàng hoặc cam lọc mạnh
Một số kính được thiết kế để giảm nhiều ánh sáng ở vùng xanh hơn và có:
- màu vàng;
- hổ phách;
- cam;
- đỏ cam.
Loại này có thể làm môi trường nhìn ấm màu rõ rệt. Mức lọc càng mạnh thì khả năng ảnh hưởng tới một số sắc màu càng đáng quan tâm.
Các nghiên cứu cũng cho thấy những tròng giảm truyền ánh sáng xanh mạnh hơn có thể ảnh hưởng nhiều hơn đến khả năng nhận biết tương phản màu xanh, đặc biệt trong điều kiện tương phản thấp.
Do đó, không nên lấy lời khuyên dành cho một tròng trong suốt lọc nhẹ rồi áp dụng cho mọi loại kính màu lọc xanh.
Đeo kính chống ánh sáng xanh cả ngày có làm mắt yếu đi không?
Không có cơ sở để nói một chiếc tròng lọc ánh sáng xanh phù hợp làm mắt “yếu đi” chỉ vì bạn đeo cả ngày. Nếu bạn bị cận và chiếc kính đó đúng độ, việc đeo theo nhu cầu nhìn của mình không làm mắt “phụ thuộc” vào tính năng lọc ánh sáng xanh. Tuy nhiên, nếu đeo kính và xuất hiện:
- đau đầu;
- chóng mặt;
- nhìn méo;
- nhìn không rõ;
- khó chịu kéo dài;
đừng mặc định đó là quá trình “làm quen với Blue Cut”. Nên kiểm tra:
- độ kính;
- tâm tròng;
- độ cao lắp kính;
- gọng;
- thiết kế tròng;
- chất lượng tròng.
Một chiếc kính không phù hợp có thể gây khó chịu bất kể có lọc ánh sáng xanh hay không.
Đeo kính chống ánh sáng xanh cả ngày có làm sai màu không?
Tùy loại tròng và mức lọc. Với nhiều tròng trong suốt lọc nhẹ, thay đổi màu có thể rất nhỏ và khó nhận thấy trong sinh hoạt thông thường. Một nghiên cứu năm 2021 trên các tròng lọc xanh có độ truyền sáng cao không ghi nhận khác biệt thực tế đáng kể trong các bài kiểm tra phân biệt màu.
Nhưng không nên từ đó kết luận: mọi tròng chống ánh sáng xanh đều không làm thay đổi màu.
Tròng:
- vàng;
- cam;
- lọc mạnh;
- hoặc có sắc nền rõ;
có thể làm hình ảnh ấm hơn. Vấn đề này đáng quan tâm đặc biệt với người làm:
- thiết kế đồ họa;
- chỉnh ảnh;
- dựng phim;
- in ấn;
- thời trang;
- công việc kiểm tra màu sản phẩm.
Nếu công việc phụ thuộc vào độ chính xác màu, nên kiểm tra tròng thực tế thay vì chỉ hỏi “lọc bao nhiêu phần trăm”.
Xem thêm: Tròng kính chống ánh sáng xanh có bị ám vàng không?
Đeo kính lọc ánh sáng xanh ban ngày có ảnh hưởng nhịp sinh học không?
Ánh sáng ban ngày đóng vai trò quan trọng trong việc giúp cơ thể duy trì nhịp thức – ngủ tự nhiên. Vì vậy, đôi khi có lời khuyên trên internet rằng: “Tuyệt đối không được đeo kính chống ánh sáng xanh vào ban ngày vì sẽ làm rối loạn nhịp sinh học.” Cách nói này quá tuyệt đối.
Không phải tất cả kính lọc xanh đều loại bỏ cùng một lượng ánh sáng.
Một tròng trong suốt chỉ hạn chế một phần vùng ánh sáng xanh khác rất nhiều với một chiếc kính màu hổ phách được thiết kế để giảm mạnh ánh sáng bước sóng ngắn. Hiện cũng chưa có đủ bằng chứng lâm sàng chất lượng cao để kết luận việc đeo tròng trong suốt lọc xanh thông thường suốt ban ngày gây rối loạn giấc ngủ ở người dùng nói chung.
Do đó, không nên nói: “đeo cả ngày sẽ gây mất ngủ” nhưng cũng không nên suy ngược lại thành: “càng lọc nhiều ánh sáng xanh cả ngày càng tốt”.
Với kính dùng hàng ngày, mục tiêu hợp lý hơn là cân bằng giữa mức lọc, độ truyền sáng, màu sắc và nhu cầu thực tế.
Đeo kính cả ngày có giúp giảm mỏi mắt hơn không?
Chưa có bằng chứng để kết luận như vậy.
Nếu mắt mỏi vì:
- nhìn gần liên tục;
- giảm chớp mắt;
- khô mắt;
- màn hình quá gần;
- độ kính chưa phù hợp;
thì kéo dài số giờ đeo kính lọc ánh sáng xanh không xử lý được nguyên nhân chính.
Ví dụ: Bạn ngồi máy tính liên tục 5 tiếng không nghỉ. Dù chiếc kính có lọc ánh sáng xanh hay không, bạn vẫn nên:
- nhìn ra xa định kỳ;
- chớp mắt;
- thay đổi tư thế;
- nghỉ khỏi màn hình.
Tròng kính không thay thế cho việc nghỉ mắt.
Xem thêm: Mỏi mắt khi dùng máy tính có phải do ánh sáng xanh không?
Người bị cận có nên đeo kính chống ánh sáng xanh cả ngày không?
Nếu tròng chống ánh sáng xanh chính là kính cận bạn sử dụng hàng ngày, bạn có thể đeo theo nhu cầu chỉnh thị lực của mình.
Không cần: đang làm máy tính mới đeo, rời máy tính lại tháo chỉ vì tròng có tính năng lọc xanh.
Trong trường hợp này, độ kính mới là lý do chính khiến bạn cần đeo kính.
Tính năng lọc ánh sáng xanh chỉ là đặc tính bổ sung của tròng.
Nếu bác sĩ hoặc người đo mắt đã đưa ra hướng dẫn đeo kính riêng cho tình trạng của bạn, nên tuân theo hướng dẫn đó.
Người không cận có nên đeo kính chống ánh sáng xanh cả ngày không?
Không bắt buộc. Nếu bạn đang đeo kính 0 độ:
- vì thời trang;
- thích cảm giác của tròng;
- muốn một tròng có lớp phủ tốt;
- muốn kết hợp các tính năng khác;
thì có thể sử dụng theo nhu cầu.
Nhưng nếu lý do duy nhất là: “Tôi phải đeo đủ cả ngày để điện thoại không làm hỏng mắt” thì hiện không có cơ sở để nói như vậy.
Xem thêm: Kính chống ánh sáng xanh không độ có cần thiết không?
Có nên đeo khi ra ngoài trời?
Có thể đeo nếu đó là kính sử dụng hằng ngày, nhưng cần hiểu: lọc ánh sáng xanh không thay thế kính râm. Ngoài trời nắng mạnh, vấn đề quan trọng hơn là:
- khả năng hạn chế tia UV;
- lượng ánh sáng nhìn thấy;
- độ chói;
- nhu cầu che nắng.
Một tròng trong suốt dù có tính năng lọc ánh sáng xanh vẫn có thể cho phần lớn ánh sáng nhìn thấy đi qua và không tạo cảm giác dễ chịu như kính râm trong nắng mạnh. Nếu thường xuyên di chuyển ngoài trời, bạn có thể cân nhắc:
- kính râm có UV phù hợp;
- kính râm có độ;
- tròng đổi màu;
tùy nhu cầu.
Xem thêm: Tròng kính chống ánh sáng xanh và chống tia UV khác nhau thế nào?
Có cần đeo khi sử dụng điện thoại?
Không có quy định: cứ mở điện thoại là phải đeo kính chống ánh sáng xanh. Nếu đây là kính cận chính, bạn đeo vì cần nhìn rõ thì cứ sử dụng bình thường. Nếu là kính 0 độ, bạn không cần liên tục đeo – tháo dựa trên việc đang nhìn điện thoại hay không.
Quan trọng hơn là:
- giữ khoảng cách hợp lý;
- không đưa màn hình sát mặt;
- tăng kích thước chữ khi cần;
- tạo khoảng nghỉ;
- hạn chế sử dụng màn hình quá lâu liên tục.
Có nên đeo kính lọc ánh sáng xanh vào buổi tối?
Đây là câu hỏi cần phân biệt với việc đeo kính ban ngày. Ánh sáng vào buổi tối có thể tác động đến hệ thống điều hòa nhịp thức – ngủ. Vì vậy có những loại kính màu vàng/cam được thiết kế riêng để giảm mạnh hơn ánh sáng bước sóng ngắn trước giờ ngủ.
Nhưng tròng trong suốt lọc một phần ánh sáng xanh dùng hằng ngày không nhất thiết tạo ra cùng mức thay đổi ánh sáng.
Bằng chứng về việc kính lọc ánh sáng xanh thông thường giúp cải thiện giấc ngủ hiện vẫn chưa thống nhất. Nếu bạn khó ngủ do thường xuyên sử dụng điện thoại sát giờ ngủ, những biện pháp thực tế khác vẫn đáng quan tâm:
- giảm thời gian màn hình trước khi ngủ;
- giảm độ sáng;
- bật chế độ màn hình ấm hơn;
- giữ giờ ngủ ổn định.
Bài “Night Shift có thay được kính chống ánh sáng xanh không?” sẽ phân tích riêng vấn đề này.
Có nên tháo kính mỗi vài giờ để “cho mắt nghỉ”?
Nếu đây là kính có độ mà bạn cần để nhìn rõ, không có lý do phải tháo chỉ vì tròng có tính năng lọc ánh sáng xanh. “Cho mắt nghỉ” không có nghĩa tháo chiếc kính đúng độ. Điều mắt cần nghỉ thường là công việc nhìn gần kéo dài.
Ví dụ: Sau thời gian làm máy tính, hãy nhìn ra xa hoặc rời màn hình. Bạn hoàn toàn có thể vẫn đeo kính trong lúc đó nếu cần kính để nhìn xa.
Đeo kính chống ánh sáng xanh cả ngày có làm tăng độ cận không?
Không có bằng chứng cho thấy tính năng lọc ánh sáng xanh của tròng làm tăng độ cận chỉ vì bạn đeo cả ngày.
Ngược lại, cũng không nên quảng cáo rằng nó giúp ngăn tăng cận.
Tròng lọc ánh sáng xanh thông thường và tròng kiểm soát cận thị là hai loại sản phẩm có mục đích hoàn toàn khác nhau. Đặc biệt với trẻ em, không nên dùng kính Blue Cut thông thường thay thế các giải pháp kiểm soát cận được thiết kế chuyên biệt.
Những trường hợp nào nên cân nhắc không đeo loại kính đó cả ngày?
Không phải vì chữ “chống ánh sáng xanh” nguy hiểm, mà vì đặc tính cụ thể của tròng có thể không phù hợp với mọi hoạt động.
Tròng màu vàng hoặc cam rõ
Nếu màu sắc bị thay đổi đáng kể, không nhất thiết phải dùng trong mọi hoàn cảnh.
Công việc cần đánh giá màu chính xác
Người chỉnh ảnh, thiết kế, in ấn hoặc kiểm tra màu nên xem tròng có ảnh hưởng công việc hay không.
Tròng làm môi trường nhìn quá tối
Nếu độ truyền sáng thấp, việc sử dụng trong một số điều kiện có thể không phù hợp.
Đeo kính thấy khó chịu
Nếu xuất hiện đau đầu, méo hình hoặc chóng mặt kéo dài, cần kiểm tra kính thay vì cố đeo.
Kính chỉ được thiết kế cho một mục đích riêng
Một số kính màu chuyên dùng buổi tối hoặc cho một hoạt động cụ thể không nên mặc định là kính sử dụng toàn thời gian.
Bảng quyết định nhanh
| Trường hợp | Có thể đeo cả ngày? |
|---|---|
| Kính cận chính, tròng trong suốt lọc nhẹ, đúng độ | Có thể |
| Kính 0 độ trong suốt, đeo thoải mái | Có thể, nhưng không bắt buộc |
| Mua chỉ vì sợ màn hình làm hỏng võng mạc | Không cần đeo cả ngày vì lý do này |
| Tròng vàng/cam lọc mạnh | Cân nhắc theo mục đích sử dụng |
| Công việc cần màu sắc chính xác | Kiểm tra ảnh hưởng màu trước |
| Ra ngoài nắng mạnh | Không thay thế kính râm/UV phù hợp |
| Bị mỏi mắt do máy tính | Tìm nguyên nhân, không chỉ tăng thời gian đeo kính |
| Trẻ em đang tăng cận | Không thay thế tròng kiểm soát cận |
Đeo bao nhiêu tiếng một ngày là tốt nhất?
Không có một con số như 2 tiếng, 6 tiếng hay 8 tiếng áp dụng cho tất cả mọi người. Thời gian sử dụng nên dựa trên:
- bạn có cần kính có độ không;
- loại tròng;
- mức lọc;
- màu sắc;
- công việc;
- cảm giác khi sử dụng.
Với một chiếc kính cận trong suốt sử dụng hằng ngày có thêm tính năng lọc ánh sáng xanh, bạn có thể đeo theo nhu cầu thị lực bình thường. Với kính 0 độ, không có mục tiêu phải tích lũy đủ một số giờ nhất định.
Kính lọc ánh sáng xanh không phải thuốc nên không có “liều đeo” chung.
Khi mua kính để đeo cả ngày nên ưu tiên điều gì?
Nếu mục tiêu là một chiếc kính sử dụng từ sáng đến tối, tính năng lọc ánh sáng xanh không nên đứng đầu danh sách.
1. Độ kính phù hợp
Đây là yếu tố quan trọng nhất nếu bạn có tật khúc xạ.
2. Thiết kế tròng phù hợp
Người nhìn xa, người làm máy tính, người bắt đầu khó nhìn gần hay người đeo đa tròng có nhu cầu khác nhau.
3. Độ trong và màu sắc
Một chiếc kính đeo cả ngày nên tạo cảm giác nhìn tự nhiên với nhu cầu của bạn.
4. Lớp phủ
Khả năng hạn chế phản xạ, dễ vệ sinh và độ bền bề mặt ảnh hưởng trực tiếp trải nghiệm hàng ngày.
5. Khả năng hạn chế UV
Đáng quan tâm nếu bạn đeo kính thường xuyên và di chuyển ngoài trời.
6. Sau đó cân nhắc lọc ánh sáng xanh
Hãy xem nó như một tính năng bổ sung, không phải tiêu chí duy nhất quyết định chất lượng chiếc kính.
Bạn có thể tham khảo các dòng tròng kính hạn chế ánh sáng xanh tại Mắt Kính Nam Quang để so sánh các lựa chọn theo nhu cầu sử dụng.
Câu hỏi thường gặp
Đeo kính chống ánh sáng xanh cả ngày có hại mắt không?
Với tròng trong suốt lọc một phần ánh sáng xanh, đúng độ và sử dụng thoải mái, hiện không có bằng chứng cho thấy chỉ riêng việc đeo cả ngày làm hại mắt. Tuy nhiên, không nên áp dụng điều này cho mọi loại kính màu lọc mạnh.
Có cần tháo kính chống ánh sáng xanh khi không dùng máy tính không?
Nếu đây là kính cận chính của bạn thì không cần tháo chỉ vì đã rời máy tính. Tính năng lọc ánh sáng xanh không yêu cầu phải bật – tắt bằng cách đeo và tháo kính.
Kính chống ánh sáng xanh có nên đeo ngoài trời không?
Có thể nếu đó là kính sử dụng hằng ngày, nhưng tính năng lọc ánh sáng xanh không thay thế khả năng hạn chế UV hoặc kính râm khi trời nắng mạnh.
Đeo kính chống ánh sáng xanh cả ngày có làm sai màu không?
Tùy loại tròng. Tròng trong suốt lọc nhẹ thường ảnh hưởng màu ít hơn tròng vàng/cam lọc mạnh. Người làm công việc cần màu chính xác nên kiểm tra thực tế.
Không cận có nên đeo kính chống ánh sáng xanh cả ngày không?
Không bắt buộc. Nếu bạn thích sử dụng kính 0 độ vẫn có thể đeo, nhưng không cần cố đeo cả ngày để phòng tổn thương võng mạc do màn hình.
Đeo kính cả ngày có giúp giảm mỏi mắt tốt hơn không?
Chưa có bằng chứng cho thấy kéo dài thời gian đeo tròng lọc ánh sáng xanh làm giảm mỏi mắt tốt hơn. Nếu thường xuyên mỏi mắt, cần kiểm tra các nguyên nhân như nhìn gần kéo dài, khô mắt và độ kính.
Có nên mua tròng lọc càng nhiều ánh sáng xanh càng tốt để đeo cả ngày?
Không. Mức lọc cao hơn có thể ảnh hưởng đến màu sắc và độ truyền sáng. Nên chọn mức và công nghệ phù hợp nhu cầu.
Kết luận: có thể đeo cả ngày, nhưng không phải ai cũng cần
Nếu kính chống ánh sáng xanh của bạn là một tròng trong suốt sử dụng hằng ngày, đúng độ, có độ truyền sáng phù hợp và bạn nhìn thoải mái thì có thể đeo cả ngày theo nhu cầu.
Nhưng không nên hiểu điều đó thành: đeo càng lâu = mắt càng được bảo vệ.
Đối với người không cần kính độ, không có yêu cầu phải đeo kính lọc ánh sáng xanh từ sáng tới tối chỉ vì sử dụng điện thoại hoặc máy tính. Với tròng vàng, cam hoặc lọc mạnh, cần cân nhắc riêng vì mức thay đổi màu sắc và ánh sáng có thể lớn hơn.
Cách chọn hợp lý nhất vẫn là: đúng độ – nhìn tự nhiên – lớp phủ phù hợp – hạn chế UV khi cần – rồi mới cân nhắc mức lọc ánh sáng xanh theo nhu cầu.