Gọng kính bị gãy có sửa được không? Cách xử lý an toàn
Gọng kính bị gãy có thể sửa trong một số trường hợp, nhưng không phải chiếc gọng nào cũng nên cố phục hồi.
Khả năng sửa phụ thuộc vào vị trí bị gãy, vật liệu của gọng, mức độ hư hỏng và tình trạng gọng sau thời gian sử dụng. Một chiếc kính chỉ mất ốc hoặc hỏng đệm mũi thường dễ xử lý hơn nhiều so với gọng bị gãy cầu mũi, gãy bản lề hoặc nứt ở nhiều vị trí.
Nếu gọng đã gãy, điều quan trọng nhất là không tiếp tục nắn, bẻ hoặc thử nhiều phương pháp sửa khác nhau tại nhà, vì vết nứt có thể lan rộng và tròng kính cũng có nguy cơ bị xước hoặc hư lớp phủ.
Xem thêm: Tròng kính bị trầy xước, bong lớp phủ: nguyên nhân và cách xử lý
Gọng kính bị gãy có sửa được không?
Có thể, tùy từng trường hợp. Bạn có thể tham khảo nhanh:
| Tình trạng | Khả năng xử lý |
|---|---|
| Ốc bị lỏng | Thường xử lý đơn giản |
| Mất ốc | Có thể thay nếu tìm được loại phù hợp |
| Đệm mũi hỏng | Thường có thể thay |
| Càng kính gãy | Có thể sửa hoặc thay bộ phận tùy cấu tạo |
| Bản lề hoặc chốt bị gãy | Cần kiểm tra trực tiếp |
| Cầu gọng kim loại gãy | Một số trường hợp có thể sửa |
| Cầu gọng nhựa gãy | Phụ thuộc vật liệu và vị trí gãy |
| Viền giữ tròng bị nứt hoặc gãy | Nên ngừng đeo và kiểm tra |
| Gọng nứt nhiều vị trí, vật liệu đã giòn | Thường nên cân nhắc thay |
| Gọng vừa gãy vừa biến dạng nặng | Thay gọng mới thường hợp lý hơn |
Không nên chỉ nhìn vào một vết gãy rồi kết luận rằng gọng chắc chắn sửa được hoặc chắc chắn phải bỏ.
Việc đầu tiên nên làm khi gọng kính bị gãy
Nếu kính vừa bị gãy:
- Tháo kính nhẹ nhàng và hạn chế tiếp tục đeo nếu gọng không còn giữ tròng chắc chắn.
- Giữ lại ốc, đệm mũi, càng kính hoặc các chi tiết bị rơi ra.
- Không cố bẻ hai phần gãy trở lại vị trí cũ.
- Không dùng lửa, nước sôi hoặc nguồn nhiệt mạnh để nối gọng.
- Tránh để keo, dung môi hoặc vật sắc tiếp xúc với tròng kính.
- Mang cả kính và các linh kiện còn lại đến cửa hàng để kiểm tra.
Nếu chỉ cần giữ tạm hai phần kính trong lúc di chuyển, nên ưu tiên cách cố định đơn giản không tác động thêm lên tròng và vị trí gãy, thay vì cố tạo một mối nối chịu lực tại nhà.
Xem thêm: Gọng kính bị mốc xanh, ố vàng: Nguyên nhân và cách xử lý
Gọng kính thường bị gãy ở những vị trí nào?
Gãy càng kính
Càng kính có thể gãy ở phần thân hoặc gần bản lề. Khả năng sửa phụ thuộc vào vật liệu và vị trí gãy. Một số mẫu có thể thay riêng càng kính nếu tìm được linh kiện tương thích; những trường hợp khác cần đánh giá xem sửa có còn đủ chắc để tiếp tục sử dụng hay không. Nếu càng đã nứt hoặc gãy, không nên tiếp tục nắn vào trong hoặc ra ngoài để chỉnh độ rộng. Nếu kính chỉ bị rộng hoặc chật nhưng chưa gãy, hãy xem bài cách chỉnh gọng kính bị rộng, chật thay vì áp dụng hướng dẫn trong bài này.
Gãy cầu mũi
Cầu mũi là vị trí nối hai bên mắt kính nên thường chịu lực đáng kể. Với gọng kim loại, một số trường hợp có thể được sửa bằng phương pháp phù hợp với vật liệu. Với gọng nhựa, khả năng phục hồi còn phụ thuộc vào loại nhựa, độ giòn của gọng và hình dạng vết gãy. Nếu mối gãy nằm sát tròng hoặc gọng đã có nhiều vết rạn, nên kiểm tra kỹ trước khi quyết định sửa.
Gãy bản lề hoặc chốt
Nếu chỉ mất ốc, việc xử lý thường đơn giản hơn. Nhưng nếu bản lề, chốt hoặc phần kim loại liên kết với càng kính đã gãy, không nên đổ keo vào vị trí này. Keo có thể làm khớp mất khả năng đóng mở và gây khó khăn cho việc sửa sau đó.
Nứt hoặc gãy viền giữ tròng
Nếu phần gọng đang giữ tròng bị nứt hoặc gãy, nên hạn chế tiếp tục đeo vì tròng có thể lỏng hoặc rơi ra. Đặc biệt với gọng khoan hoặc gọng nửa viền, không nên tự siết, khoan hoặc nắn khi chưa xác định chính xác bộ phận nào đang bị hỏng.
Mất ốc
Mất một chiếc ốc nhỏ không đồng nghĩa bạn phải thay cả gọng. Nếu ren và bản lề còn tốt, kỹ thuật viên có thể kiểm tra và tìm loại ốc phù hợp. Không nên dùng keo để thay thế chức năng của ốc ở bản lề.
Gọng nhựa bị gãy có sửa được không?
Có trường hợp sửa được, nhưng không phải mọi loại gọng nhựa đều cho kết quả giống nhau.
Khả năng xử lý phụ thuộc vào:
- loại vật liệu;
- vị trí gãy;
- tuổi và tình trạng của gọng;
- vết gãy có sạch hay đã bị nứt lan rộng;
- khu vực đó có phải vị trí chịu lực nhiều hay không.
Gọng nhựa đã sử dụng lâu, có nhiều vết rạn hoặc trở nên giòn thường có nguy cơ tiếp tục nứt sau khi sửa. Vì vậy, không nên mặc định rằng chỉ cần dán hai đầu gãy lại là chiếc gọng sẽ trở về độ bền ban đầu.
Gọng kim loại bị gãy có sửa được không?
Một số gọng kim loại có thể được sửa hoặc hàn, nhưng phương pháp thực hiện phụ thuộc vào loại kim loại, vị trí gãy và lớp hoàn thiện của gọng. Gãy ở cầu mũi, càng kính và bản lề là ba tình huống khác nhau và không nên áp dụng cùng một cách sửa. Sau khi sửa, cũng cần kiểm tra xem gọng có còn cân, hai càng có đều và tròng có được giữ đúng vị trí hay không.
Gọng titanium bị gãy có sửa được không?
Không nên tự sửa gọng titanium bằng keo, nhiệt hoặc dụng cụ gia đình. Titanium có đặc tính vật liệu và yêu cầu sửa chữa khác nhiều loại gọng phổ thông. Khả năng sửa còn phụ thuộc cấu tạo thực tế của chiếc gọng và thiết bị của nơi sửa chữa. Nếu gọng titanium bị gãy, nên kiểm tra trực tiếp trước khi quyết định sửa hoặc thay.
Có nên dùng keo 502 để sửa gọng kính bị gãy?
Không nên coi keo 502 là phương án sửa chữa lâu dài cho gọng kính.
Keo có thể tạo mối nối tạm ở một số bề mặt, nhưng trên kính nó còn có nguy cơ:
- chảy sang tròng kính;
- dính vào bản lề;
- làm vị trí gãy bị lệch;
- để lại cặn khó xử lý;
- gây khó khăn cho việc sửa chữa sau đó.
Đặc biệt, nếu keo dính vào tròng, không nên tự dùng acetone hoặc nước tẩy sơn móng tay để làm sạch. Nhà sản xuất keo Loctite cũng cảnh báo acetone có thể làm hỏng tròng nhựa, gọng nhựa và một số lớp phủ trên tròng. Nếu chưa chắc loại vật liệu của tròng và gọng, nên để kỹ thuật viên kiểm tra trước khi sử dụng bất kỳ dung môi nào.
Những cách không nên tự làm khi gọng đã gãy
Khoan gọng rồi khâu chỉ
Không nên tự khoan thêm lỗ quanh vị trí gãy. Việc khoan có thể làm vùng vật liệu vốn đã yếu tiếp tục nứt và cũng có nguy cơ làm hỏng tròng trong quá trình thao tác.
Dùng nước sôi hoặc nhiệt mạnh để nối gọng
Không nên dùng nước sôi, lửa hoặc nguồn nhiệt mạnh để cố nối một chiếc gọng đã gãy. ZEISS lưu ý nhiệt độ cao có thể ảnh hưởng tới cả gọng và lớp phủ tròng kính, đồng thời khuyến nghị tránh dùng nước nóng với kính.
Dùng acetone hoặc nước tẩy sơn móng tay
Không nên áp dụng trực tiếp các dung môi này lên kính khi chưa biết chính xác vật liệu và coating.
Dùng kem đánh răng, giấy nhám hoặc vật sắc trên tròng
Những cách này không phải phương pháp phù hợp để làm sạch keo khỏi tròng thuốc và có thể làm xước hoặc ảnh hưởng bề mặt kính. Nếu tròng đã bị keo dính, nên dừng lại thay vì tiếp tục thử nhiều hóa chất hoặc vật liệu mài khác nhau.
Khi nào nên sửa và khi nào nên thay gọng?
Có thể cân nhắc sửa khi
- hư hỏng tập trung ở một vị trí;
- phần còn lại của gọng vẫn chắc chắn;
- vật liệu và vị trí gãy cho phép xử lý;
- chi phí và kết quả sửa hợp lý so với giá trị của chiếc gọng;
- sau khi sửa gọng vẫn có thể giữ tròng ổn định.
Nên cân nhắc thay gọng khi
- gọng đã giòn hoặc có nhiều vết rạn;
- bị gãy ở nhiều vị trí;
- bản lề và các vùng chịu lực đều đã xuống cấp;
- gọng biến dạng nặng;
- sau khi sửa khó đảm bảo tròng được giữ chắc chắn;
- chi phí sửa không còn hợp lý so với việc thay gọng.
Một chiếc gọng có giá trị kỷ niệm hoặc giá trị cao có thể vẫn đáng để kiểm tra khả năng sửa ngay cả khi quá trình xử lý phức tạp hơn.
Thay gọng mới có giữ lại tròng kính cũ được không?
Có thể trong một số trường hợp, nhưng không phải tròng cũ nào cũng chuyển sang được một gọng mới.
Tròng đã được mài theo hình dạng của gọng hiện tại. Khi chuyển sang gọng khác, cần kiểm tra:
- kích thước tròng còn đủ hay không;
- hình dạng gọng mới có tương thích không;
- vị trí nhìn qua tròng có còn phù hợp không;
- tròng có đang bị xước, nứt hoặc bong lớp phủ không.
Gọng mới nhỏ hơn đôi khi dễ có cơ hội tận dụng tròng cũ hơn, nhưng không nên mua gọng trước rồi mặc định chắc chắn sẽ lắp được.
Xem chi tiết: Thay tròng kính mới giữ lại gọng kính cũ được không?
Nếu gọng chỉ bị rộng, chật hoặc lệch thì có cần sửa như gọng gãy không?
Không. Nếu gọng vẫn nguyên vẹn nhưng:
- thường xuyên tuột xuống mũi;
- quá chật ở thái dương;
- gây đau sau tai;
- hai bên càng không đều;
- đệm mũi quá rộng hoặc quá hẹp;
thì đây chủ yếu là vấn đề căn chỉnh gọng, không phải gọng bị gãy.
Xem hướng dẫn: Cách chỉnh gọng kính bị rộng, chật
Nếu trong quá trình kiểm tra phát hiện gọng đã có vết nứt, nên ngừng nắn để tránh làm vết nứt lan rộng.
Câu hỏi thường gặp
Gọng kính gãy cầu mũi có sửa được không?
Có thể trong một số trường hợp. Khả năng sửa phụ thuộc vào vật liệu, vị trí và mức độ hư hỏng. Gọng kim loại và gọng nhựa không nhất thiết sử dụng cùng một phương pháp sửa.
Gãy càng kính có phải thay cả gọng không?
Không nhất thiết. Một số mẫu có thể sửa hoặc thay riêng càng nếu có linh kiện phù hợp. Cần kiểm tra cấu tạo thực tế trước.
Mất một con ốc có phải mua kính mới không?
Thông thường không. Nếu bản lề và ren còn tốt, có thể tìm ốc phù hợp để thay.
Gọng gãy có tiếp tục đeo tạm được không?
Nếu gọng không còn giữ tròng chắc chắn, có cạnh sắc hoặc bị lệch nhiều, nên ngừng đeo để tránh rơi tròng hoặc làm hư hỏng thêm.
Dán gọng bằng keo 502 xong có dùng lâu dài được không?
Không nên mặc định mối dán sẽ có độ bền tương đương cấu trúc ban đầu của gọng. Nếu vị trí đó chịu lực thường xuyên, nên kiểm tra phương án sửa phù hợp hơn.
Gọng bị gãy nhưng tròng vẫn tốt thì có cần thay tròng không?
Không nhất thiết. Nếu tròng vẫn đúng nhu cầu sử dụng, không nứt và tình trạng bề mặt còn phù hợp, có thể kiểm tra khả năng chuyển sang gọng khác.
Gọng bị rộng có phải gọng đã hỏng không?
Không nhất thiết. Nhiều trường hợp chỉ cần căn chỉnh lại càng kính, đệm mũi hoặc bản lề.
Kiểm tra gọng kính bị gãy tại Mắt Kính Nam Quang
Nếu gọng kính bị gãy và bạn chưa biết nên sửa, thay linh kiện hay thay cả gọng, có thể mang nguyên chiếc kính cùng các bộ phận bị rơi hoặc gãy đến cửa hàng để kiểm tra.
Việc đánh giá trực tiếp giúp xác định:
- vị trí gãy có khả năng sửa hay không;
- gọng còn đủ chắc để tiếp tục sử dụng không;
- tròng kính có bị ảnh hưởng không;
- có thể giữ lại tròng khi thay gọng hay không.
Nếu gọng chưa gãy mà chỉ bị rộng, chật hoặc lệch, nên xử lý theo hướng căn chỉnh thay vì áp dụng các phương pháp sửa gọng gãy.