Độ ADD là gì? Cách đọc ADD trên phiếu đo mắt và kính đa tròng

Khi đo mắt, đặc biệt ở độ tuổi từ khoảng 40 trở lên, bạn có thể thấy trên phiếu đo xuất hiện một thông số như:

ADD +1.00
ADD +1.50
ADD +2.00

Vậy độ ADD là gì? ADD có phải độ cận hay độ viễn không? Và ADD bao nhiêu thì nên dùng kính đa tròng?

Hiểu đơn giản, ADD là phần độ được cộng thêm để hỗ trợ mắt nhìn gần, thường gặp khi khả năng nhìn gần giảm do lão thị. Thông số này rất quan trọng khi làm kính đọc sách, kính hai tròng, kính đa tròng hoặc một số loại kính chuyên dùng cho khoảng nhìn gần – trung gian.

Độ ADD là gì?

ADD, viết tắt của Addition, có thể hiểu là độ cộng thêm cho nhìn gần. Đây không phải là độ cận mới và cũng không phải độ loạn. ADD cho biết mắt cần thêm bao nhiêu độ so với độ nhìn xa để nhìn rõ hơn ở khoảng gần. Ví dụ:

Một người có độ nhìn xa: SPH 0.00 và: ADD +1.50 thì khi nhìn gần, mắt cần thêm khoảng +1.50D hỗ trợ. Nếu người đó sử dụng kính đa tròng, phần hỗ trợ này không xuất hiện đột ngột mà được bố trí tăng dần từ vùng nhìn xa xuống vùng nhìn gần của tròng kính.

Tóm tắt nhanh

Thông số	Ý nghĩa
SPH	Độ cận hoặc viễn
CYL	Độ loạn
AXIS	Trục loạn
ADD	Độ cộng thêm để hỗ trợ nhìn gần
PD	Khoảng cách đồng tử

ADD thường được ghi bằng số dương, ví dụ:

+0.75
+1.00
+1.25
+1.50
+1.75
+2.00
+2.25
+2.50…

Mức ADD phù hợp cần được xác định thông qua kiểm tra thị lực và nhu cầu nhìn thực tế, không nên tự chọn chỉ dựa vào tuổi.

Tại sao mắt lại cần thêm độ ADD?

Khi còn trẻ, mắt có khả năng thay đổi tiêu điểm khá linh hoạt giữa: xa → trung gian → gần.

Ví dụ bạn đang nhìn đường rồi chuyển xuống điện thoại, mắt có thể tự điều chỉnh để chữ trên màn hình trở nên rõ. Theo tuổi tác, khả năng này giảm dần. Đây là một trong những đặc điểm của lão thị. Khi mắt không còn đủ khả năng tự lấy nét ở gần, kính có thể bổ sung thêm một lượng độ nhất định.

Lượng bổ sung đó chính là ADD.

→ Xem thêm: Lão thị là gì? Dấu hiệu sau tuổi 40 và cách cải thiện

ADD có phải độ lão thị không?

Có thể hiểu ADD phản ánh mức hỗ trợ nhìn gần mà người đeo cần, nhưng không nên đồng nhất hoàn toàn ADD với “mức độ nặng nhẹ của bệnh lão thị”. ADD được lựa chọn dựa trên nhiều yếu tố như:

• khả năng điều tiết còn lại của mắt;
• độ nhìn xa;
• khoảng cách đọc;
• khoảng cách sử dụng máy tính;
• kích thước chữ;
• nhu cầu công việc;
• khả năng phối hợp hai mắt;
• loại kính dự kiến sử dụng.

Do đó: hai người cùng tuổi không nhất thiết có cùng ADD.

ADD có phải độ cận không?

Không. Đây là điểm rất dễ nhầm khi tự đọc phiếu đo mắt.

Ví dụ một phiếu ghi:

SPH: -2.00D
ADD: +1.50D

Không có nghĩa người đó vừa “cận 2 độ” vừa “viễn 1,5 độ”. Ý nghĩa là:

• -2.00D: độ cần thiết để điều chỉnh nhìn xa;
• +1.50D: lượng hỗ trợ được thêm vào khi nhìn gần.

Một người hoàn toàn có thể cận thị và đồng thời có ADD khi bắt đầu lão thị.

Người cận thị có ADD được không?

Có. Cận thị không ngăn quá trình lão thị xảy ra. Một người đã đeo kính cận nhiều năm có thể đến tuổi trung niên bắt đầu nhận thấy:

• đeo kính nhìn đường vẫn rõ;
• nhưng đọc điện thoại khó hơn;
• phải đưa điện thoại ra xa;
• hoặc tháo kính cận ra mới đọc gần dễ hơn.

Khi kiểm tra thị lực, người này có thể vẫn giữ độ cận nhìn xa nhưng cần thêm ADD cho khoảng nhìn gần. Đó cũng là một trong những trường hợp thường cân nhắc kính đa tròng.

→ Xem thêm: Người cận thị có bị lão thị không? Vừa cận vừa lão thị nên đeo kính gì?

Người viễn thị có ADD không?

Có thể có. Viễn thị và lão thị là hai vấn đề khác nhau. Một người có thể đã có độ viễn từ trước rồi tiếp tục suy giảm khả năng điều tiết khi tuổi tăng lên. Khi đó, phiếu đo có thể có:

• SPH dương để điều chỉnh độ viễn;
• đồng thời có ADD để bổ sung cho nhìn gần.

Người loạn thị có ADD không?

Có. Độ loạn được thể hiện chủ yếu bằng: CYL + AXIS trong khi ADD là phần hỗ trợ nhìn gần. Hai thông số có chức năng khác nhau và có thể xuất hiện cùng trên một đơn kính.

Cách đọc ADD trên phiếu đo mắt

Một phiếu đo có thể xuất hiện dạng:

Mắt	SPH	CYL	AXIS	ADD
Phải	-2.00	-0.50	180	+1.50
Trái	-1.75	-0.75	170	+1.50

Có thể hiểu đơn giản:

Mắt phải

• cận khoảng 2.00D;
• có loạn 0.50D;
• trục loạn 180°;
• cần thêm +1.50D khi nhìn gần.

Mắt trái

• cận khoảng 1.75D;
• có loạn 0.75D;
• trục loạn 170°;
• cần thêm +1.50D khi nhìn gần.

ADD không thay thế SPH hoặc CYL. Các thông số được sử dụng cùng nhau để thiết kế tròng phù hợp.

→ Xem thêm: Hướng dẫn tự đọc phiếu đo mắt

ADD +1.00, +1.50 hay +2.00 có nghĩa gì?

Con số ADD càng lớn nghĩa là tròng cần cung cấp nhiều độ cộng hơn cho vùng nhìn gần.

Ví dụ:

ADD +1.00

Bổ sung 1.00D so với độ nhìn xa.

ADD +1.50

Bổ sung 1.50D.

ADD +2.00

Bổ sung 2.00D.

Tuy nhiên: ADD cao hơn không đồng nghĩa kính tốt hơn. ADD phải phù hợp với mắt và khoảng cách sử dụng. Nếu sử dụng mức không phù hợp, khoảng nhìn rõ có thể không đúng với nhu cầu thực tế.

Có thể tính độ nhìn gần bằng ADD không?

Trong trường hợp đơn giản, có thể dùng một ví dụ để hiểu nguyên lý.

Giả sử độ nhìn xa:

SPH -2.00D

ADD: +1.50D Thì phần công suất cầu dùng cho nhìn gần về mặt nguyên lý sẽ tương đương: -2.00 + 1.50 = -0.50D

Một ví dụ khác:

Độ nhìn xa: +1.00D

ADD: +1.50D thì phần công suất cầu ở gần tương đương: +2.50D

Nhưng đây chỉ là cách giúp bạn hiểu nguyên lý của ADD. Khi làm kính thực tế còn phải tính đến:

• độ loạn;
• trục loạn;
• khoảng cách đồng tử;
• khoảng cách nhìn;
• khả năng điều tiết;
• cân bằng hai mắt;
• thiết kế tròng.

Không nên tự cộng đơn kính rồi đặt kính theo công thức trên.

ADD bao nhiêu là bình thường?

Không có một mức ADD duy nhất được coi là “bình thường” cho tất cả mọi người. Trên các thiết kế đa tròng thương mại, ADD có thể được cung cấp theo nhiều mức khác nhau. Ví dụ, ZEISS hiện công bố nhiều dòng progressive với dải ADD từ khoảng +0.75D đến +4.00D, tùy dòng sản phẩm.

Điều này không có nghĩa mọi người đều cần sử dụng toàn bộ dải đó. ADD thực tế phải được xác định riêng cho từng người.

Có thể chọn ADD theo tuổi không?

Không nên. Một số bảng trên Internet có thể đưa ra mức ADD tham khảo theo độ tuổi, nhưng tuổi chỉ là một yếu tố.

Ví dụ hai người cùng 50 tuổi:

Người A

• thường đọc điện thoại ở khoảng cách 35 cm;
• làm việc gần nhiều;
• có độ cận.

Người B

• chủ yếu dùng màn hình lớn ở khoảng cách 70 cm;
• ít đọc gần;
• có độ viễn.

Hai người có thể cần cách điều chỉnh hoàn toàn khác nhau. Theo hướng dẫn chuyên môn của American Optometric Association, việc xác định phần độ cộng nhìn gần có thể dựa vào khả năng điều tiết còn lại, khoảng cách làm việc và nhu cầu thị giác của từng người. Vì vậy: tuổi giúp định hướng kiểm tra, không phải công thức kê ADD.

ADD có giống nhau ở hai mắt không?

Trong nhiều đơn kính lão thị thông thường, ADD hai mắt có thể giống nhau.

Tuy nhiên không nên lấy điều này làm quy tắc tuyệt đối để tự kê kính.

Kết quả cuối cùng còn phụ thuộc vào:

• đơn kính từng mắt;
• khả năng điều tiết;
• tình trạng hai mắt;
• bệnh lý hoặc phẫu thuật mắt nếu có;
• yêu cầu thị giác đặc biệt.

Nếu phiếu đo ghi ADD riêng cho từng mắt, nên làm kính theo đơn được xác định sau kiểm tra.

ADD liên quan thế nào đến kính đa tròng?

ADD là một trong những thông số rất quan trọng của kính đa tròng. Tròng đa tròng không có một độ duy nhất trên toàn bộ bề mặt. Thay vào đó, công suất thay đổi dần theo chiều dọc của tròng:

vùng trên → chủ yếu nhìn xa

↓

vùng giữa → nhìn trung gian

↓

vùng dưới → nhìn gần với phần ADD đầy đủ.

Ví dụ người có: ADD +2.00D không có nghĩa toàn bộ tròng kính được cộng ngay +2.00D. Tròng được thiết kế để mức công suất tăng dần từ vùng xa đến vùng gần. Đây chính là nguyên lý cơ bản của progressive addition lens – tròng đa tròng.

Tài liệu kỹ thuật của Essilor mô tả tròng đa tròng sử dụng bề mặt có sự gia tăng công suất dương liên tục để cung cấp điều chỉnh từ xa đến gần.

→ Xem thêm: Kính đa tròng là gì? Ưu nhược điểm và cách sử dụng

ADD có quyết định nên dùng kính đa tròng không?

Không phải một mình ADD quyết định. Có ADD chỉ cho thấy bạn cần thêm hỗ trợ cho nhìn gần. Sau đó cần xem nhu cầu thực tế.

Nếu chỉ đọc sách thỉnh thoảng

Có thể chỉ cần: kính nhìn gần đơn tròng.

Nếu cần nhìn xa và gần

Có thể cân nhắc:

• kính hai tròng;
• kính đa tròng.

Nếu phải nhìn xa – máy tính – điện thoại liên tục

Kính đa tròng có thể thuận tiện hơn vì hỗ trợ nhiều khoảng nhìn trên cùng một kính.

Nếu gần như chỉ làm việc trước máy tính

Có thể cần cân nhắc thêm kính văn phòng vì loại này dành nhiều vùng tròng hơn cho khoảng trung gian và gần.

→ Xem thêm: Kính đa tròng và kính văn phòng khác nhau thế nào?

ADD càng cao thì đa tròng càng khó đeo?

Không nên kết luận chỉ dựa vào một con số ADD. Tuy nhiên về thiết kế quang học, khi cần tạo ra sự thay đổi công suất lớn hơn từ vùng xa xuống vùng gần, cách phân bố các vùng nhìn trên tròng trở nên quan trọng hơn. Khả năng thích nghi thực tế còn chịu ảnh hưởng bởi:

• thiết kế tròng;
• độ cận, viễn và loạn;
• chênh lệch độ hai mắt;
• kích thước gọng;
• chiều cao lắp;
• khoảng cách đồng tử;
• tư thế nhìn;
• kinh nghiệm từng sử dụng đa tròng;
• độ chính xác khi mài lắp và chỉnh gọng.

Do đó, hai người cùng ADD +2.00 vẫn có thể có trải nghiệm rất khác nhau.

ADD có ảnh hưởng đến việc chọn tròng đa tròng không?

Có. Các thiết kế đa tròng có thể tối ưu vùng nhìn khác nhau tùy vào:

• độ ADD;
• độ nhìn xa;
• chiều dài vùng chuyển tiếp;
• gọng kính;
• nhu cầu nhìn gần;
• thiết kế của từng dòng sản phẩm.

Ví dụ các dòng đa tròng hiện đại của ZEISS và Essilor đều sử dụng ADD như một trong những dữ liệu quan trọng trong quá trình thiết kế tròng. Tuy nhiên, ADD không phải yếu tố duy nhất để quyết định nên mua dòng phổ thông hay cao cấp.

ADD có ảnh hưởng đến việc chọn gọng không?

Gián tiếp có. Với kính đa tròng, cần đủ không gian để bố trí:

• vùng nhìn xa;
• vùng chuyển tiếp;
• vùng nhìn gần.

Do đó khi chọn gọng cần xem đồng thời:

• chiều cao mắt kính;
• vị trí đồng tử;
• khoảng cách từ mắt đến đáy gọng;
• thiết kế đa tròng dự định sử dụng.

Một chiếc gọng quá thấp có thể hạn chế lựa chọn thiết kế nếu không đáp ứng chiều cao lắp tối thiểu của loại tròng.

→ Xem thêm: Cách chọn gọng kính phù hợp với kính đa tròng

Ngoài ADD, làm kính đa tròng còn phải đo gì?

Đây là điểm rất quan trọng. Biết ADD vẫn chưa đủ để làm một cặp kính đa tròng hoàn chỉnh. Thông thường còn phải xác định ít nhất:

Độ nhìn xa

Bao gồm: SPH; CYL; AXIS nếu có loạn.

Khoảng cách đồng tử

Giúp xác định vị trí mắt theo phương ngang.

→ Xem thêm: Khoảng cách đồng tử PD là gì?

Chiều cao lắp

Cho biết vị trí mắt theo phương dọc trên chiếc gọng cụ thể.

Gọng kính thực tế

Gọng sau khi chỉnh lên khuôn mặt mới cho biết vị trí tròng cuối cùng. Một số thiết kế cá nhân hóa cao hơn còn có thể sử dụng thêm các thông số về:

• vị trí gọng khi đeo;
• khoảng cách tròng đến mắt;
• độ nghiêng gọng;
• độ cong gọng;
• khoảng cách đọc;
• hành vi nhìn gần.

Vì vậy không nên lựa chọn kính đa tròng chỉ bằng: “Tôi ADD +2.00, bán cho tôi loại +2.00.”

Tại sao cùng ADD nhưng hai loại kính đa tròng có giá rất khác nhau?

ADD chỉ là một thông số của đơn kính. Nó không phải tên công nghệ và cũng không đại diện cho chất lượng của tròng.

Hai sản phẩm cùng làm được: ADD +2.00 vẫn có thể khác nhau về:

• thiết kế vùng nhìn;
• độ rộng vùng trung gian;
• khả năng cá nhân hóa;
• cách tối ưu cho độ cận/viễn;
• khả năng tính toán theo gọng;
• vật liệu;
• chiết suất;
• lớp phủ;
• tính năng đổi màu;
• thương hiệu.

Do đó, không thể so sánh hai tròng đa tròng chỉ bằng thông số ADD.

ADD cao có phải mắt bị nặng không?

Không nên sử dụng từ “nặng” chỉ dựa vào ADD. ADD cao hơn thường cho thấy mắt cần nhiều hỗ trợ hơn khi nhìn gần, thường liên quan đến khả năng điều tiết đã giảm theo tuổi. Nhưng một người ADD cao vẫn có thể:

• nhìn xa tốt;
• có mắt khỏe;
• sinh hoạt bình thường khi sử dụng kính phù hợp.

ADD không phải chỉ số đánh giá toàn bộ sức khỏe mắt.

ADD có tăng theo thời gian không?

Ở người lão thị, nhu cầu hỗ trợ nhìn gần thường thay đổi theo thời gian khi khả năng điều tiết tiếp tục giảm. Do đó ADD từng phù hợp vài năm trước có thể không còn đáp ứng tốt sau này. Tuy nhiên không có quy luật: “mỗi năm phải tăng 0.25D.”

Không nên tự tăng ADD chỉ vì kính đã sử dụng lâu. Nếu bắt đầu thấy:

• chữ gần khó đọc;
• phải đưa điện thoại xa hơn;
• thay đổi tư thế đầu để tìm vùng rõ;
• mỏi mắt;
• kính đa tròng cũ không còn thoải mái;

nên kiểm tra lại thị lực.

Có nên tự mua kính theo ADD cũ?

Không nên mặc định đơn cũ vẫn phù hợp. Ngoài ADD, theo thời gian còn có thể thay đổi:

• độ cận;
• độ viễn;
• độ loạn;
• trục loạn;
• khoảng cách sử dụng;
• nhu cầu công việc;
• tình trạng sức khỏe mắt.

Đặc biệt nếu thị lực thay đổi rõ rệt hoặc không cân xứng giữa hai mắt, nên kiểm tra trước khi làm kính mới.

Khi nào nên đo ADD?

Bạn nên cân nhắc kiểm tra khả năng nhìn gần nếu bắt đầu xuất hiện:

• phải đưa điện thoại ra xa mới đọc;
• chữ nhỏ khó nhìn;
• ánh sáng yếu khiến việc đọc khó hơn;
• đeo kính nhìn xa tốt nhưng nhìn gần không thoải mái;
• thường xuyên tháo kính cận để đọc điện thoại;
• mỏi mắt khi làm việc gần;
• chuyển từ màn hình sang xa mất thời gian lấy nét;
• kính đa tròng hiện tại không còn thoải mái.

Những biểu hiện này không tự động có nghĩa bạn cần kính đa tròng, nhưng là lý do hợp lý để kiểm tra thị lực nhìn gần.

Câu hỏi thường gặp về độ ADD

ADD trên phiếu đo mắt là gì?

ADD là phần độ được cộng thêm vào độ nhìn xa để hỗ trợ khả năng nhìn gần.

ADD có phải độ viễn không?

Không. ADD là độ hỗ trợ nhìn gần. Một người cận, viễn hoặc không có độ nhìn xa đáng kể đều có thể cần ADD khi khả năng điều tiết giảm.

ADD +1.50 nghĩa là gì?

Có nghĩa mắt cần thêm khoảng +1.50D hỗ trợ so với độ nhìn xa khi nhìn ở khoảng gần được xác định trong quá trình đo.

ADD có phải lúc nào cũng là số dương?

Trong đơn kính lão thị thông thường, ADD thường được biểu diễn bằng giá trị dương.

Hai mắt có cùng ADD không?

Thường có thể giống nhau trong nhiều trường hợp, nhưng kết quả cụ thể cần dựa vào kiểm tra từng người.

ADD bao nhiêu thì nên dùng kính đa tròng?

Không có ngưỡng ADD duy nhất bắt buộc phải dùng đa tròng. Quyết định còn phụ thuộc vào việc bạn có cần sử dụng một kính cho xa, trung gian và gần hay không.

ADD có càng cao càng tốt không?

Không. Mức phù hợp mới là quan trọng. ADD cao hơn nhu cầu thực tế không tạo ra thị lực “tốt hơn”.

Có thể tự chọn ADD theo tuổi không?

Không nên. Tuổi chỉ là một yếu tố tham khảo; cần đánh giá khả năng điều tiết và khoảng cách làm việc thực tế.

Kết luận

ADD là độ cộng thêm để hỗ trợ mắt nhìn gần, thường xuất hiện trên phiếu đo của người bắt đầu có lão thị hoặc cần điều chỉnh nhiều khoảng nhìn.

ADD khác với:

• độ cận;
• độ viễn;
• độ loạn;
• khoảng cách đồng tử.

Thông số này đặc biệt quan trọng khi làm:

• kính đọc sách;
• kính hai tròng;
• kính đa tròng;
• kính văn phòng.

Tuy nhiên, ADD chỉ là một phần của đơn kính. Một cặp kính đa tròng phù hợp còn cần kết hợp độ nhìn xa, độ loạn, khoảng cách đồng tử, chiều cao lắp kính, gọng và nhu cầu sử dụng thực tế.

Nếu phiếu đo của bạn có thông số ADD và chưa biết nên chọn kính đọc sách, kính văn phòng hay kính đa tròng, nên trao đổi rõ về công việc và khoảng cách sử dụng mắt trước khi quyết định loại tròng.

Tại Mắt Kính Nam Quang, khách hàng có thể kiểm tra thị lực, khả năng nhìn gần và các thông số cần thiết trước khi lựa chọn tròng kính phù hợp.